Mukaddes Kitap Näme?
Mukaddes Kitap näme?
Mukaddes Kitap — köp kitapdan ybarat bir ýygyndy. Ony ýazmakda Hudaý ýol görkezdi. Bu kitap bize Hudaýyň kimdigini, Onuň nähilidigini, we Ony nädip tanap, yzarlap bolýandygyny öwredýär.
Käwagt adamlaryň “Towrat”, “Zebur”, “Injil” diýip aýdýanyny eşidersiňiz. Towrat — Musanyň ýazgylary. Zebur — Dawudyň mezmurlary. Injil bolsa Isa Mesih barada ýazylan ýazgylardyr. Mukaddes Kitapda başga-da kitaplar bar.
Mukaddes Kitap takmynan 1,500 ýylyň dowamynda ýazylan. Ony dürli adamlar ýazdy. Käbirleriniň ady belli: Musa, Dawut ýaly. Käbirleriniň ady belli däl. Emma Hudaý olaryň üsti bilen bize Öz habaryny berdi.
Mukaddes Kitabyň iki esasy bölümi bar: Köne Äht we Täze Äht. Köne Äht Isadan öň ýazylan. Onda Hudaýyň kanuny, taryhy ýazgylar, we pygamberleriň sözleri bar.
Pygamberler “äht” diýip aýdýarlar. Äht diýmek: Hudaýyň adamlar bilen edýän berk wadasy we gatnaşygy. Isa Mesih: “Men ölsem, täze äht başlar” diýdi. Täze Äht bolsa Isa Mesihiň kimdigini aýdýar we Onuň öwredişini düşündirýär.
Ýehudiler hem Köne Ähti Mukaddes ýazgy diýip kabul edýär. Täze Äht Köne Ähti ýok etmeýär. Gaýtam, Hudaýyň öňden beren wadalarynyň Isa Mesihde ýerine ýetýändigini görkezýär. Şonuň üçin biz Köne Ähti hem okaýarys.
Mukaddes Kitap dürli görnüşde ýazylan. Käbir ýerlerde Hudaýyň göni buýruklary bar. Käbir ýerler bolsa şeýle:
· Towrat: dünýäniň döredilişi we Hudaýyň halky baradaky hekaýalar
· Taryh: Ysraýylyň patyşalary we olaryň başdan geçirenleri
· Zebur (Mezmurlar): doga we aýdym-saz ýaly sözler
· Injiller (Injil): Isa Mesihiň ýaşaýşy, ölümi, we direlişi
Injiller dört kitap: Matta, Mark, Luka, we Ýuhanna.
Hudaý Mukaddes ýazgy arkaly bize gürleýär. Mukaddes Kitap şeýle diýýär:
“Mukaddes Ýazgylaryň ählisi Hudaýyň ylhamy bilen ýazyldy. Olar öwretmek, günä edýänleri paş etmek, ýola getirmek, dogrulykda terbiýelemek üçin peýdalydyr. ”
Näme üçin hut şu kitaplar?
Belki siz: “Näme üçin hut şu kitaplar?” diýip sorarsyňyz. Isa Mesih Köne Ähti Hudaýyň sözi diýip kabul etdi. Şonuň üçin biz hem Köne Ähti kabul edýäris.
Isa Mesih göge çykandan soň, Onuň barada köp ýazgylar ýazylýar. Emma olaryň hemmesi Mukaddes ýazgy bolup galmady. Resullardan gelen (ýa-da olaryň ýakyn adamlaryndan gelen) we resullaryň öwredişine laýyk bolan kitaplar Täze Äht hökmünde kabul edildi.
Ilkinji ýygnaklar dürli ýurtlarda bardy. Şonuň üçin bu ýazgylar köp ýerde okaldy we barlandy. Wagtyň geçmegi bilen, şu sebäpler bilen kabul edildi:
· ol ýazgylar resullardan (ýa-da olaryň ýakyn adamlaryndan) geldi
· ol Isa Mesihiň hakyndaky hakyky öwrediş bilen gabat geldi
· ýygnaklar olary yzygiderli okap ulandy
Köne Ähtiň köp bölegi ýewreý dilinde ýazylan. Täze Äht grek dilinde ýazylan. Başlangyçdan bäri biz Mukaddes Kitaby adamlaryň düşünmegi üçin terjime edip gelýäris. Häzirki wagtda Mukaddes Kitap türkmençe hem bar, parsça hem bar, başga köp dillerde hem bar.
Köne Äht öňünden Isa Mesihi görkezýär. Täze Äht bolsa Isa Mesihiň kimdigini öwredýär we Onuň habaryny düşündirýär. Şeýle hem ol bize: “Soň başga habar getirenlere ynanmaň” diýip duýdurýar.
“Emma hatda biz ýa-da asmandan inen bir perişde size öň wagyz eden Hoş Habarymyzdan başga bir «hoş habary» wagyz etse, goý, näletli bolsun! Biziň size ozal aýdanlarymyzy men ýene-de gaýtalaýaryn: kimdir biri size ozal kabul eden Hoş Habaryňyzdan başgasyny wagyz etse, goý, lagnatly bolsun! ”
Şonuň üçin biz Isa Mesihiň habaryny üýtgedýän “täze Mukaddes ýazgy” gözlemeýäris. Biz Köne Ähti hem, Täze Ähti hem Hudaýyň sözi diýip kabul edýäris.
Mukaddes Kitapdaky ähli kitaplaryň sanawyny we gysgaça düşündirişini görmek isleseňiz, şu web sahypadaky “Mukaddes Kitabyň kitaplary” sahypasyna giriň.
Mukaddes Kitaby kimler okamalydyr, näme üçin?
Mukaddes Kitap okalmak we düşünilmek üçin berlen. Şonuň üçin biz ony dürli dillere terjime edýäris. Adamlar onuň aýdýan sözlerine düşünsün diýip.
Mukaddes Kitap bize şu zatlary aýdýar:
· Hudaý kim
· Hudaý näme etdi
· Hudaý bizden näme isleýär
Biz okaýan zadymyzy diňe bilip goýmaýarys. Ony durmuşda ýerine ýetirmäge çalyşýarys.
Ilkinji gezek okaýan bolsaňyz, Injillerden biri bilen başlaň: Matta, Mark, Luka, ýa-da Ýuhanna. Şonda siz Isa Mesihiň kimdigine has gowy düşünersiňiz.
Mukaddes Kitaba ynanyp bolarmy?
Bu sorag köp adamyň kellesine gelýär. Eger Hudaý gürlese, Ol Öz habaryny gorap biler. Emma Mukaddes Kitabyň iň birinji ýazylan nusgalary häzir bizde ýok.
Şeýle-de bolsa, bizde köp gadymy göçürmeler bar. Mysal üçin, 1947-nji ýylda tapylan Öli Deňiz ýazgylary Köne Ähtiň örän ünsli göçürilendigini görkezýär. Täze Ähtiň kitaplary hem ir döwürlerde köp ýerde köpeldilip, dürli jemagatlara ýetirildi.
Käbir adamlar: “Mukaddes Kitap soň üýtgedilipdir” diýip aýdýarlar. Köplenç adamlar muny diňe eşideni üçin aýdýarlar. Emma adatça şeýle soraglara anyk jogap bolmaýar: Haçan üýtgedildi? Nirede üýtgedildi? Nähili üýtgedildi?
Ilkinji nusgalar bizde bolmasa-da, irki göçürmeler köp. Olar dürli ýerlerden gelip ýetýär. Şonuň üçin gadymy ýazgylary öwrenýän adamlar göçürmeleri deňeşdirip, nämeleriň üýtgemän galandygyny görüp bilýärler.
Göçürmeler arasynda tapawutlar bar. Emma olaryň köpüsi ownuk zatlar. Mysal üçin, sözleriň ýeriniň çalşyp ýazylmagy ýa-da göçürende edilen ýönekeý ýalňyşlyklar. Bular esasy habary üýtgetmeýär.
Has giňişleýin okamak isleseňiz, şu makalany okaň: Mukaddes Kitaba näme üçin ynanyp bolýar.
Netije
Isa Mesihiň kimdigini we Onuň berýän gutulyşyny bilmek isleýärsiňizmi? Onda Mukaddes Kitaby okaň. Biz Luka Injili bilen başlamagy maslahat berýäris. Ol düşnükli we tertipli ýazylan. Üstesine-de, Isa Mesihiň dogluşy baradaky waka hem onuň içinde bar.
Şu web sahypada siz Mukaddes Kitaby türkmençe okap bilersiňiz. Şeýle hem Luka Injilini we Resullaryň işleri kitabyny ýükläp alyp bilersiňiz. Ikisini-de Luka ýazdy.